Οι χριστιανικές ρίζες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Ένας από τους κύριους πρωτεργάτες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, o Ρομπέρ Σουμάν, σε συνεργασία με τον Ζαν Μονέ, ανακήρυξε στις 9 Μαΐου 1950 το λεγόμενο «Σχέδιο Σουμάν», τη ‘ληξιαρχική πράξη’ γέννησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το σχέδιό αυτό πρότεινε έναν από κοινού έλεγχο για την παραγωγή άνθρακα και χάλυβα, τις σημαντικότερες πρώτες ύλες για την πολεμική βιομηχανία της εποχής εκείνης. Κεντρική ιδέα τους ήταν: καμία χώρα να μη μπορεί να κηρύξει πόλεμο κατά μιας άλλης εφόσον δεν θα είχε τον αποκλειστικό έλεγχο παραγωγής άνθρακα και χάλυβα.

Ο Σουμάν, τότε υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, γνωστοποίησε το σχέδιο αυτό στον Γερμανό Καγκελάριο Άντεναουερ, ο οποίος αμέσως αντιλήφθηκε πως αυτό αποτελούσε ευκαιρία για την εδραίωση της ειρήνης στην Ευρώπη και το αποδέχθηκε. Σύντομα αντέδρασαν θετικά και οι κυβερνήσεις της Ιταλίας, του Βελγίου, του Λουξεμβούργου και των Κάτω Χωρών. Έτσι η Ευρώπη ξεκίνησε ως μια πρωτοβουλία για την ειρήνη.

Αλλά, «χωρίς την επιρροή της Αγίας Γραφής δεν θα υπήρχε Ευρωπαϊκή Ένωση. Ένας τέτοιος ισχυρισμός ενδεχομένως έρχεται σε αντίθεση με την αντίληψη πολλών αλλά μπορεί να υποστηριχθεί όχι μόνο υπό το φως της μεταπολεμικής δημιουργίας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ), του προδρόμου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά επίσης και από την επί δύο χιλιετηρίδες ανάπτυξη της Ευρώπης», γράφει ο Τζεφ Φάουντεν σε άρθρο του που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Αστήρ της Ανατολής». «Αντλώντας από αυτό το παρελθόν, ο Schuman συνέλαβε τον οραματισμό του για μια Ευρώπη ως κοινότητα λαών που μοιράζονται μια κοινή Χριστιανική πνευματική και πολιτισμική κληρονομιά: ‘Καλούμαστε να συλλογιστούμε τις βασικές Χριστιανικές αρχές της Ευρώπης διαμορφώνοντας ένα δημοκρατικό μοντέλο διακυβέρνησης το οποίο μέσα από τη συμφιλίωση μεταμορφώνεται σε μια ‘κοινότητα λαών’ εν ελευθερία, ισότητα, αλληλεγγύη και ειρήνη και που είναι βαθιά ριζωμένες στις βασικές Χριστιανικές αξίες’. Η ευρωπαϊκή ιστορία ήταν στενά συνδεδεμένη με την ιστορία του Χριστιανισμού. Αποκομμένη από αυτές της τις ρίζες, η Ευρώπη θα έχανε τo θεμέλιο για την οικοδόμηση μιας κοινωνίας με ισότητα, ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ανεκτικότητα και συμπόνια.»

Ο ίδιος ο Σουμάν εκφράζει τα κίνητρά του ως εξής: «Το ευρωπαϊκό πνεύμα σημαίνει να έχεις συναίσθηση πως ανήκεις σε μια πολιτισμική οικογένεια και να είσαι πρόθυμος να υπηρετήσεις την κοινότητα στο πνεύμα της ολοκληρωτικής αμοιβαιότητας χωρίς κρυφά κίνητρα ηγεμονίας για ατομιστική εκμετάλλευση των άλλων.» Πίστευε πως το να αγαπάς τον πλησίον σου ως εαυτόν ήταν μια δημοκρατική αρχή η οποία εφαρμοζόμενη στα έθνη σημαίνει ότι είσαι διατεθειμένος να αγαπάς και να υπηρετείς γειτονικούς λαούς.

Επίσης, ο κοινωνιολόγος και φιλόσοφος Γιούργκεν Χάμπερμας γράφει: «Η παγκόσμια ισότητα, από την οποία πήγασαν τα ιδανικά της ελευθερίας και της αλληλέγγυας συλλογικής ζωής, η αυτόνομη συμπεριφορά της ζωής και της απελευθέρωσης, η προσωπική ηθική της συνείδησης, τα ανθρώπινα δικαιώματα και η δημοκρατία, είναι το άμεσο κληροδότημα της ιουδαϊκής ηθικής δικαίου και της χριστιανικής ηθικής της αγάπης. Αυτό το κληροδότημα, ουσιαστικά αμετάβλητο, έχει γίνει το αντικείμενο μιας συνεχούς κριτικής επαναοικειοποίησης και επανερμηνείας. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει εναλλακτική σε αυτό. Και υπό το φως των τωρινών προκλήσεων μιας μετά-εθνικής αντίληψης, πρέπει να αντλήσουμε τροφή, όπως και στο παρελθόν, από αυτή την ουσία. Κάθε τι άλλο είναι άσκοπη μεταμοντέρνα πολυλογία.»

Ο έλληνας οικονομολόγος Σπύρος Παρασκευόπουλος και πρώην καθηγητής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας στη Γερμανία, γράφει για την Αρχή της Επικουρικότητας και την Αρχή της Αλληλεγγύης ως καθοδηγήτριες αρχές πολιτικής και οικονομικής δραστηριότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης σήμερα. Και οι δύο έχουν τις ρίζες τους στην Αγία Γραφή.

Κατεβάστε ολόκληρη τη μελέτη εδώ:

Σχολιάστε